سیدمحمد بهشتی معتقد است: تحصیلات، تجربه و سابقهی مدیریتی برای مدیریت در مکانهای فرهنگی، بخصوص دربارهی موزهی ملی ایران اهمیت فوقالعادهای دارد.
این عضو کمیتهی ملی موزههای ایران (ایکوم) در گفتوگو با خبرنگار بخش میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به اینکه موزهی ملی ایران جزو معدود موزههای دنیاست که بسیاری از آثار آن، محصول حفاریهای باستانشناسیاند، ادامه داد: تخصص مدیر موزهای مانند موزهی ملی ایران، باید با حوزههایی مانند باستانشناسی و کارشناسی آثار منقول مرتبط باشد.
وی شرایط مکانهایی را که تاریخ و تمدن طولانی دارند، متفاوت دانست و افزود: موزهی ملی ایران از نظر اشیای علمی و پژوهشی، اهمیت فوقالعادهای دارد. همچنین پژوهش در دو حوزهی آثار موزهیی و حفاظت از آنها، جزو مواردی است که باید به آنها توجه شود.
او شأن علمی و مدیریتی مدیر موزهی ملی ایران را بااهمیت دانست و تأکید کرد: کسی باید بهعنوان مدیر موزهی ملی ایران انتخاب شود که با این مکان تناسب داشته باشد.
بهشتی ایجاد ضایعات فراوان را پیامد بیثباتی و تغییر و تحولات سریع در همهی عرصهها دانست و ادامه داد: در صحنههای فرهنگی، بخصوص در حوزهی میراث فرهنگی این قضیه نمود زیادی دارد، چون هیچ فعالیتی بهصورت پروژهی کوتاهمدت نمیتواند انجام شود. به همین دلیل، عمر مدیریتهای فرهنگی باید طولانی باشد.
این عضو ایکوم در مقایسهای میان موزههای ایران و کشورهای دیگر، بیان کرد: تفاوت زیادی میان عمر مدیریت در این موزهها وجود دارد. در کشورهای دیگر، گاهی احزاب مختلف، رؤسای جمهور، مدیران و دستگاههای اجرایی چندبار تغییر میکنند، ولی مدیر موزهی آن کشور تا زمان مرگ تغییر نمیکند. این قضیه قطعا بهدلیل اهمیت نقش موزه در آن کشور است.
وی با اشاره به اهمیت تحولات مدیریتی در چنین مکانهایی، اظهار داشت: متأسفانه در ایران این اتفاق نمیافتد و در نهایت، ضایعات جبرانناپذیر آن را بخصوص در موزههایی مانند موزهی ملی ایران باید تحمل کنیم.
همچنین در اینباره، رییس کمیتهی ملی موزههای ایران (ایکوم) به خبرنگار ایسنا گفت: از ابتدا، آنچه بهعنوان موزهی ملی وجود داشت، موزهی باستانشناسی بود که زیر نظر مرکز باستانشناسی بهوجود آمد و نتیجهی کاوشهای باستانشناسی در ایران توسط هیأتهای خارجی و داخلی در آن قرار میگرفت.
سیداحمد محیط طباطبایی ادامه داد: تفاوت موزهی ملی ایران با موزهی رضا عباسی یا دیگر موزههای کشور، در آثاری است که در این موزهها قرار میگیرند. یکی از ویژگیهای مهم اشیای موزهی ایران باستان، شناسنامهدار بودن این اشیا و اعتبار بالایی است که مجموعههای موزهی ایران باستان یا موزهی ملی کنونی دارند.
وی با متفاوت دانستن موزهی ملی در ایران با موزههای ملی در اروپا، بیان کرد: شاید بتوان گفت، لفظ ملی در اینجا ما را به یاد موزهی ملی اول بیندازد که بعد از انقلاب مشروطیت، موزهی «ملی» در عمارت مسعودیه شکل گرفت.
او با اشاره به تعطیل شدن موزهی ملی اولیه در عمارت مسعودیه و ایجاد موزهی جدید توسط معماران فرانسوی به نام «ایران باستان» در دوران کودتای رضاخانی، گفت: یکی از نقصهای این موزه با این اهمیت و ویژگیاش، نبودن تکیهگاهی برای پژوهش و کاوشهای قدیم است. در حالی که بهترین جایگاه برای این کار، موزهی ملی ایران است.
وی معتقد است: بهترین جایگاه موزهی ملی کنونی با ماهیت باستانشناسی، قرار گرفتن در زیرمجموعهی پژوهشکدهی باستانشناسی است، چون به نوعی این موزه، بازوی نمایشی یا معرفی و مکمل مرکز باستانشناسی قدیم است که موزهی پژوهشکدهی باستانشناسی در آن قرار دارد.
رییس ایکوم ایران ادامه داد: بهتر است، موازی موزهی ملی کنونی، یک موزهی ملی با نوعی مدیریت سیاسی و اجتماعی که مورد تبع و پسند است، در فضای موزهی کنونی شکل گیرد. با این نگاه که در ارتباط دو دههی قبل میان این موزه، این ضعف را در موزهی ایران باستان یا موزهی ملی دیدهایم و امیدواریم بتوانیم ماهیت موزهی ملی جدید را تعریف و ایجاد کنیم و موزهی پیشین را بهعنوان آزمایشگاه، خروجی و مکانی برای معرفی مطالعات باستانشناسی ایران قرار دهیم.
محیط طباطبایی همچنین در توضیح تشکیل هیأت امنا برای برخی موزههای ایران که در دههی ۸۰ توسط هیأت دولت به تصویب رسید، گفت: قضیهی هیأت امنایی شدن موزهها به زمان تلفیق دو سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بازمیگردد، ولی متأسفانه این جریان روند خود را برای موزهها طی نکرده است.
وی بیان کرد: امیدوارم هیأت امنای موزهها بهلحاظ مشکلات اقتصادی، تخصصی و همچنین نظارت حاکمیتی در کنار مدیریت منبسط و مدیریت قابل حرکت در داخل موزهها ایجاد شود و این قضیه را حتا در سطح موزههای ملی و پایگاههای بزرگی مانند پارسه ـ پاسارگاد شاهد باشیم.
او ادامه داد: هیأت امنایی شدن موزهها میتواند پاسخگوی پرسشهایی باشد که دربارهی تغییر و تحولات مدیریتی یا اداری در سطح کشور ایجاد میشوند. همچنین منزلت را برای کسانی که در این مکانها کار میکنند، بیشتر میکند.
وی اظهار داشت: هیأت امنایی شدن موزهها بهلحاظ مشکلات مالی، هزینه کردنها و استخدامها میتواند موزهها را از لحاظ تنگناهایی که در کارهای دولتی است، خارج کند و به فعالیتهای آنها جنبهی قانونی بخشد.
محیط طباطبایی اضافه کرد: قضاوت دربارهی هر مدیری، زمانی مؤثر است که دورهی کاری او بهپایان رسیده باشد و براساس شرایط مکانی، زمانی و فعالیتهایی که انجام داده است، بتوان دربارهی آن مدیر قضاوت کرد. پس باید در میراث فرهنگی، تاریخی فکر کرد.
ارسال نظر