وبلاگ عشرت شایقنظرسنجی
بارگذاری ...- خوشفکر، خلاقیت و نوآوری
- حرکت در جهت عکس«هرکس می تواند هر چیزی را بزرگتر، پیچیده تر و خشن تر کند. برای حرکت در عکس کمی نبوغ نیاز است.» آلبرت اینشتین (Albert Einstein) […]
- حرکت در جهت عکس
امروز بیستوپنجم اسفندماه، سالروز هزارهی پایان سرایش «شاهنامه»ی حکیم ابوالقاسم فردوسی است.
به گزارش خبرنگار بخش فرهنگ و ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، سال ۱۳۸۸ که در روزهای پایانی آن هستیم، هزارمین سال پایان سرایش «شاهنامه» است و اتفاق مهمش هم ثبت هزارهی «شاهنامه» در یونسکو بود. با این حال، بسیاری از متولیان فرهنگ اهمیت این سال و نامگذاری را درک نکردند و آنطور که شایستهی خالق «سند هویت ملی ایرانیان» بود، به این موضوع نپرداختند.
اواخر سال ۱۳۸۶، پیشنهاد نامگذاری سال ۱۳۸۸ به عنوان سال «فردوسی» به مناسبت هزارهی «شاهنامه» از سوی فریدون جنیدی مطرح شد. این شاهنامهپژوه در اینباره گفته بود: شاهنامه با دو بیت «سرآمد کنون قصهی یزدگرد / به ماه سپندارمذ، روزِ اِرد// ز هجرت شده پنج هشتادبار / که پیوستم این نامهی نامدار» پایان میپذیرد. پیداست که پنج هشتادبار، برابر با ۴۰۰ هجری است و چون در ایران باستان، روزهای ماه را نمیشمردند و هر روز برای خود نامی داشت، روز ۲۵ هرماه روز اِرد نامیده میشد. پس روز پایان یافتن «شاهنامه»، ۲۵ اسفند سال ۴۰۰ هجری است که اکنون اگر سال ۴۰۰ هجری را به سال خورشیدی برگردانیم، برابر میشود با سال ۳۸۸ خورشیدی و از آفتاب روشنتر است که سال ۱۳۸۸، سال هزارهی پایان یافتن «شاهنامه» است.
با این حال، سال هزارهی پایان سرایش «شاهنامه» در حالی به پایان رسید که این مصحح «شاهنامه» از آنچه بیاعتنایی متولیان و مسؤولان فرهنگی به فردوسی و «شاهنامه» خواند، شدیدا انتقاد کرد و گفت: دریغ و درد که مسؤولان فرهنگی که امکانهای زیادی در اختیار دارند، گامی هرچند کوچک در این زمینه برنداشتند.
جنیدی تصحیحش از «شاهنامه» را پس از ۳۰ سال کار مداوم و مستمر در این سال منتشر کرد و در حالی که قرار بود مراسم رونمایی از این مجموعه در نمایشگاه کتاب تهران برگزار شود، نشست رونمایی از آن در دانشگاه صنعتی شریف برپا شد.
اما مهمترین رویداد این سال، اعلام خبر ثبت هزارمین سال پایان سرایش شاهنامه در یکصدوهشتادویکمین اجلاس اجرایی یونسکو بود. ثبت هزارهی «شاهنامه» از سوی بنیاد فردوسی پیشنهاد شد و کمیسیون ملی یونسکو در ایران، مراحل اجرایی ثبت پروندهی «هزارمین سال سرایش شاهنامه» بر پایه هجری خورشیدی در فهرست مفاخر و رویدادهای فرهنگی، علمی و هنری جهانی در سال ۲۰۱۰ میلادی را پیگیری کرد که ابلاغ رسمی آن به سفارت و نمایندگی دائمی یونسکو در ایران ارسال شد.
به نظر میرسد در این سال، جشنهای بزرگداشت «شاهنامه» و «فردوسی» به روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی که مصادف است با ۲۵ اردیبهشتماه، محدود ماند و عملا برنامهی مدون و زمانبندیشدهای از سوی مسؤولان فرهنگی در کار نبود که بخواهد در طول سال این موضوع را دنبال کند. همین مسأله سبب شد، یاسر موحدفرد – دبیر کل بنیاد فردوسی – که پیگیر اجرای برنامههایی در این سال بود، بارها در اظهارتش از این بیاعتناییها و نبود همکاری مسؤولان انتقاد کند.
در این سال، جلال خالقی مطلق – شاهنامهپژوه و مصحح شاهنامه – در نشستی که اردیبهشتماه در بزرگداشت حکیم توس در دانشگاه تهران برگزار شد، از کشف نسخهی تازهیافتهای از «شاهنامه» معروف به نسخهی سن ژوزف خبر داد و ابراز امیدواری کرد، این نسخه به زودی تصحیح شود و انتشار یابد.
او در توضیحی دربارهی این نسخه عنوان کرد: بنده اخیرا مقالهی ۷۰صفحهیی را دربارهی نسخه سن ژوزف نوشتهام که البته بر اساس ۲۴ صفحه از این نسخه، مقاله را تألیف کردهام. این مقاله به همراه مقالاتی دیگر دربارهی نسخههای شاهنامه اکنون زیر چاپ است و به زودی از سوی نشر میراث مکتوب منتشر خواهد شد.
از سوی دیگر، خبر رسید در سال هزارهی پایان سرایش «شاهنامه»، درست در آستانهی ۲۵ اردیبهشتماه، روز بزرگداشت فردوسی، بنای در دست ساخت بنیاد فرهنگی فردوسی اصفهان با همکاری شهرداری ناحیهی چهار اصفهان، شهرداری اصفهان و مدیریت پروژهی پارک طبیعی شرق اصفهان تخریب شد. ماجرا از این قرار بود که ساختمان نیمهکارهی این بنیاد که بدون اطلاع هیأتامنا و ادارهی اوقاف توسط شهرداری ناحیه چهار اصفهان تخریب شده، بر اساس طرح مصوب شهرداری اصفهان در ساحل شمالی زایندهرود در نزدیکی پل شهرستان در زمینی به مساحت ۶۵۰۰ مترمربع در درست ساخت بود و بخشی از عملیات ساختمانی آن با هزینه شخصی محمدعلی کاروانپور – واقف بنیاد – به مبلغ نزدیک به یک و نیم میلیارد ریال انجام شده بود. علت تخریب بنای بنیاد فرهنگی فردوسی، طبق نظر سازمان آب منطقهیی اصفهان، قرار گرفتن در محل «داغ آب» زایندهرود مطرح شد؛ اما واقف بنیاد فرهنگی فردوسی گفت که در سال ۱۳۷۱، پیش از انتخاب محل زمین ساختمان بنیاد، سازمان آب منطقهیی اصفهان در پاسخ به استعلام عظیمیان – شهردار وقت اصفهان – این محل را برای احداث ساختمان بنیاد مناسب اعلام کرده بود.
بنیاد فرهنگی فردوسی اصفهان بنیادی موقوفه است که توسط محمدعلی کاروانپور به استناد وقفنامهای به تاریخ ۱۴/۱۲/۶۶ وقف شده است و چهرههای شناختهشده فرهنگی اصفهان از اعضای هیأتامنای آن هستند. زمینهی فعالیتهای این بنیاد، فرهنگی و علمی است و میکوشد تا با ایجاد موزهی آثار هنری اهدایی از سوی واقف، کتابخانه، آمفیتئاتر و سالن گردهمایی، بستری مناسب را برای فعالیتهای علمی و فرهنگی ایرانپژوهان و دوستداران فردوسی و شاهنامه فراهم آورد.
خلاصه اینکه پیگریهای کاروانپور با گذشت ۱۰ ماه هنوز به جایی نیانجامیده است. علیرغم اینکه دادگاه شهرداری اصفهان را موظف کرده است که خسارت را بپردازد و ساخت بنا از سر گرفته شود؛ اما هنوز اقدام جدیای در اینباره صورت نگرفته است.
البته این سال با خبرهای خوب دربارهی فردوسی و «شاهنامه» هم همراه بود. در همین سال بود که محمدرضا سعیدآبادی – دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو – از برگزاری جایزهی جهانی حکیم ابوالقاسم فردوسی خبر داد و گفت: جایزهی بینالمللی فردوسی در حوزهی میراث فرهنگی با تولیت ایران و در جهت گسترش و توجه به میراث فرهنگی ایرانیان به سازمان جهانی یونسکو ارائه شده و انتظار میرود طی چند ماه آینده، این جایزهی جهانی فعالیت خود را آغاز کند.
جدای از خبر راهاندازی جایزهی جهانی فردوسی، رونمایی از تندیس حماسهسرای بزرگ فارسی در دانشگاه آکسفورد، رویدادی دیگر در سالی به نام «شاهنامه» بود که جهانی بودن این اثر بزرگ ادبیات کهن فارسی را در دنیا نشان میداد. در مراسم رونمایی از تندیس فردوسی در دانشگاه آکسفورد، علاوه بر مسؤولان ایرانی، جمعی از استادان کرسیهای زبان و ادبیات فارسی در آکسفورد هم حضور داشتند که از آن جمله به پروفسور سر نیل چالمرز – رییس دانشکدهی وادهام -، فیروزه عبدالاوا و پروفسورهرزیگ – از استادان زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه آکسفورد – و پروفسور ملویل – از محققان و فردوسیشناسان دانشگاه کمبریج – میتوان اشاره کرد.
سر نیل چالمرز – رییس دانشکده وادهام آکسفورد – در ان مراسم بر جهانی بودن فردوسی تأکید کرد و در ستایش شاهنامه گفت: شاهنامه علاوه بر اینکه اثری ادبی است، دارای جنبههای فراوان اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، تاریخی و حماسی است و طی هزار سال گذشته، نقش مهمی در زندگی مردم ایران و دیگر فارسیزبانان داشته است.
فیروزه عبدالاوا و هرزیگ – از استادان دانشگاه آکسفورد و از فردوسیشناسان این دانشگاه – نیز در سخنانی از فرهنگ و ادب ایرانزمین بویژه شخصیت فرودسی و شاهنامهی او تجلیل کردند.
تندیس فردوسی توسط مهران قهاری – هنرمند ایرانی مقیم انگلیس – ساخته شده و با همکاری مسؤولان دانشکدهی وادهام دانشگاه آکسفورد به صورت دائمی در محل کتابخانهی فردوسی این دانشکده نصب شده است.
تعویق مدام کنگرهای که هرگز برگزار نشد، خبر بد دیگری برای دوستداران فردوسی در سال هزارهی «شاهنامه» بود. قرار بود همایش جهانی فردوسی به مناسبت هزارمین سال سرایش «شاهنامه» برپا شود. برگزارکنندهی اصلی همایش نیز سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی معرفی شده بود تا همایش را با همکاری انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و ادارهی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی برگزار کند. اما از برنامههای همایش جهانی فردوسی خبری نبود و از چند ماه پیش گفته میشد که به زودی برنامهها اعلام خواهد شد، که در نهایت، خبر تعویق این همایش و موکول شدنش به سال آینده از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی به انجمن آثار و مفاخر فرهنگی این استان داده شد.
خلاصه اینکه هزارمین سال پایان سرایش «شاهنامه» هم اینگونه گذشت؛ اما «شاهنامه» و «فردوسی» همچنان در عرصهی فرهنگ و ادب جهان میدرخشند.
مطالب مشابه:
ارسال نظر