«ن» والقلم و ما یسطرون… سوگند به قلم و آنچه مینویسند. «قرآن کریم»
یکی از سوالاتی که از دیر باز ذهن خیلی از افراد فعال در امور سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و… را به خود معطوف ساخته این است که ضرورت چاپ و نشر مطبوعات در جوامع بشری چیست؟ و در نظام جمهوری اسلامی ایران مطبوعات چه رسالتی بر عهده دارند؟
امروزه مطبوعات در جوامع بشری بواسطه نقش کلیدی و مهمی که در کنترل عملکرد دولتمردان دارند به عنوان رکن چهارم دموکراسی شناخته شده و از شاخص های توسعه یافتگی و پیشرفت به شمار می آیند و این در حالی است که اصول و اعتقادات اسلامی و باورهای دینی و ارزش های اجتماعی ایران اسلامی همانند سایر حوزه ها در موضوع مطبوعات نیز تاثیر گذار بوده و بر حساسیت مطبوعات در تنظیم روابط اجتماعی و افزایش آگاهی ها و رشد و بالندگی فرهنگی افزوده است.
مطبوعات و رسانه ها روح و اندیشه ملت ها را سمت دهی می نماید و به همین خاطر است که رد پای مطبوعات در همه تحولات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و دیگر رویدادها به خوبی قابل رویت و پیگیری است.
این ایفای نقش و تاثیر گذاری باعث گردیده تا مطبوعات به نوعی آموزشگاه اجتماعی و نهاد اساسی جامعه مدنی به حساب آید که افکار و اعمال افراد را باز یابی و سمت دهی نموده و در درازمدت، یک ملت را جهت نیل به ارزش های والای پذیرفته شده و اهداف کلانش یاری می رساند.
قطعا صاحبان مطبوعات و رسانه ها و سایر دست اندرکاران این حوزه به خوبی بر این نکته واقفند که به عنوان زبان گویای مردم وظیفه دارند همواره منافع عمومی و ملی را بر منافع فردی و گروهی ترجیح داده و در همه حال متوجه مسئولیت خطیر خود باشند تا آسیبی به این نقش و سمت پر ارزش که در واقع رسالت مطبوعات محسوب می شود وارد نگردد.
شکی نیست که نقش مطبوعات در افزایش آگاهى و معرفت عمومى مردم برای پیشرفت و تداوم نظام اسلامى یک نقش حقیقى، مؤثر و سازنده به شمار می آید و گرچه در این راه گام های موثری برداشته شده اما صادقانه باید گفت که راه درازی در پیش است و هنوز بسیاری از ابعاد تاثیر گذاری مطبوعات و استفاده از این پتانسیل مغفول مانده است.
از نگاه عمیق تر می توان گفت: در جمهوری اسلامی ایران، رسالت اصلی مطبو عات صیانت از اهداف و آرمان های انقلاب اسلامی است که زحمات زیادی برای برقراری آن ها کشیده شده و خون های مقدسی برای پاسداری از این اهداف و آرمان ها به زمین ریخته شده است.
مراجعه به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به عنوان “قانون مادر” و “قانون مطبوعات” به عنوان قانون مرجع می تواند در تطبیق وضعیت فعلی مطبوعات با اهداف تعریف شده برای آن ها کمک شایانی نماید.
اصل ۲۴ قانون اساسی در مورد نشریات و مطبوعات اشعار می دارد:
« نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند، مگر آنکه مخل به مبانی اسلام یا حقوق عمومی باشند. تفصیل آنرا قانون معین میکند »
قانون مطبوعات نیز پس از تعریف حقوقی مطبوعات در فصل اول خود، در فصل دوم به رسالت مطبوعات پرداخته و در پنج بند که در قالب ماده ۲ نوشته شده رسالت مطبوعات در نظام جمهوری اسلامی ایران را این گونه اعلام می نماید:
ماده ۲ ـ رسالتی که مطبوعات در نظام جمهوری اسلامی برعهده دارد، عبارتست از:
الف ـ روشن ساختن افکار عمومی و بالابردن سطح معلومات و دانش مردم در یک یا چند زمینه مورد اشاره در ماده ۱٫
ب ـ پیشبرد اهدافی که در قانون اساسی جمهوری اسلامی بیان شده است.
ج ـ تلاش برای نفی مرزبندی های کاذب و تفرقهانگیز و قرار ندادن اقشار مختلف جامعه در مقابل یکدیگر، مانند دستهبندی مردم براساس نژاد، زبان، رسوم، سنن محلی و…
د ـ مبارزه با مظاهر فرهنگ استعماری (اسراف، تبذیر، لغو، تجملپرستی، اشاعه فحشاء و…) و ترویج و تبلیغ فرهنگ اصیل اسلامی و گسترش فضائل اخلاقی.
ﻫ ـ حفظ و تحکیم سیاست نه شرقی نه غربی.
تبصره ـ هر یک از مطبوعات باید حداقل در تحقق یکی از موارد فوق الذکر سهیم و با موارد دیگر به هیچوجه در تضاد نبوده و در مسیر جمهوری اسلامی باشد.
کلام خود را مزین می سازم به بیانات رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) که بارها و بارها بر رسالت سنگین و سرنوشت ساز نویسندگان، مطبوعات و نشریات تاکید نموده و در هر موقعیتی این وظیفه خطیر را متذکر می شدند:
« نشریه، بسیار خوب است در صورتی که محتوای آن محتوای آموزنده باشد و دست اندرکاران آن متعهد باشند، این نشریه رأس همه امور می شود. انسان اگر انصاف داشته باشد، باید به خاطر مردمی که قلم ها را برای این ها آزاد گذاشته اند، از قلم و قدمش استفاده کند و دیانت هم اقتضای همین را می کند. ما باید نشریاتمان مفید باشد و اخلاق جامعه را اصلاح کنیم»(۱)
مقام معظم رهبری نیز به عنوان جانشین به حق آن یار سفر کرده و مرجع تقلید عظیم الشان و یک شخصیت بی همتای فرهنگی و سیاسی در عصر حاضر، همواره نقش رسانه ها و مطبوعات را یادآور شده و بر ارتقای جایگاه آن ها تاکید داشته اند که از آن جمله می توان به رهنمودهای معظم له در دیدار با جامعه مطبوعاتی کشور در تاریخ ۷۵/۲/۱۳ اشاره کرد:
“مطبوعات براى جمهورى اسلامى ایران مسأله اى تجملاتى و تشریفاتى نیست بلکه مسأله اى اساسى است زیرا این نظام بر خلاف نظام هاى دیکتاتورى و سرمایه دارى، نظامى مردمى است و در چنین نظامى، آگاهى و معرفت مثل آب و هوا براى جامعه ضرورى است. مردم در نظام اسلامى باید سرشار از معلومات و معرفت لازم و اهل تحلیل قوى باشند و در تحقق این هدف مهم، رسالت مطبوعات سالم با سلیقه ها و روش هاى متفاوت، اساسى و اجتناب ناپذیر است”(۲)
اینک در آستانه یکی از رویدادهای تاریخی کشور یعنی برگزاری انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی، انتظار به حق مردم از مطبوعات کشور اعم از سراسری و محلی این است که بار دیگر رسالت الهی خود را در نظر گرفته و سطور خود را صرف بازگویی حقایق و بیان ارزش ها و آرمان های ملت فهیم و مقاوم ایران نمایند و راههای دستیابی به قله های افتخار را با توجه به پتانسیل ها و محدودیت های موجود نشان داده و امید و نشاط را بیش از پیش در جامعه جاری سازند تا زمینه برگزاری انتخاباتی آگاهانه و متعهدانه در کشور فراهم شود که این امر در واقع لازمه انتخاب شدن افراد اصلح، مومن، متعهد، کاردان، ساده زیست و مردمی، شجاع و در یک کلام نماینده ای لایق برای ملت سرافراز ایران است همان لیاقتی که نزد گرویدگان به کانون های ثروت و قدرت و وارد شدگان به مسابقه ثروت اندوزی یافت نخواهد شد.
یقینا صاحبان حقیقی قلم و انسان های متعهد در عرصه مطبوعات، کاندیداهای مجلس و همه دست اندرکاران انتخابات با نصب العین قراردادن دستورات دینی، روایات و احادیث معصومین(ع) و رهنمودهای امام راحل(ره) و مقام معظم رهبری آستین ها را بالا زده و در حماسه ای دیگر که ملت شریف ایران در صحنه انتخابات خواهد آفرید نقش بی بدیل خود را انجام داده و چهره ای مومن و عدالت طلب از خود به یادگار خواهند گذاشت چرا که این چنین انسان هایی به خوبی می دانند این انتخابات نیز مانند انتخابات دیگر در زمان تعیین شده برگزار و با انتخاب افرادی برای خدمتگذاری خاتمه می پذیرد اما آنچه خواهد ماند نوشتجات و گفته ها و عملکردها است که هرکس با خود دارد تا در روز رستاخیز به ترازوی دقیق الهی بسپارد.
عشرت شایق (نماینده دوره هفتم مجلس شورای اسلامی)
…………………………
منابع:
۱) ۱۳۶۰/۳/۱۱ در جمع کارکنان نشریه عروة الوثقی، صحیفه نور، ج ۱۴، ص ۲۴۹٫
http://www.khamenei.ir (2
مطالب مشابه:





ارسال نظر